شنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1387
اقتصاد ایران و تورم
آيا تورم ايران وارداتى است؟
نویسنده : مونا مشهدى رجبى
در روزهاى اخير دليل تورم بالاى ايران تورم جهانى عنوان مى شود. اين در حاليست که نرخ تورم در کشورهاى پيشرفته جهان در مقايسه با ايران بسيار اندک است و حتى نرخ رشد آن نيز قابل مقايسه با ايران نيست.
در روزهای اخیر مهمترین مشکل اقتصادی مردم ایران مشکل نرخ فزاینده تورم است. در این روزها نه تنها قیمت مسکن به عنوان اولین نیاز انسان سیر فزاینده داشته است بلکه قیمت مواد غذایی به خصوص برنج و گندم که غذای اصلی مردم ایران است نیز با سرعت بالای افزایش یافت و این مساله سبب شد تا فشار زیادی به زندگی مردم وارد شود.
هم اکنون شمار زیادی از مردم ایران تحت فشارهای سنگین اقتصادی هستند و با توجه به سیر فزاینده قیمتها در سال جاری انتظار می رود بر شمار افرادی که زیر خط فقر زندگی می کنند اضافه شود. در این میان در مورد دلایل افزایش تورم در ایران سخنان متفاوتی گفته می شود.
برخی دلیل رشد تورم در ایران را افزایش قیمتها در سطح جهان و بحران اقتصادی دنیا می دانند. اگرچه رشد تورم جهانی روی اقتصاد ایران تاثیر دارد و ارتقای قیمت کالاها در کشورهای مختلف به خصوص اقتصادهای بزرگی همچون امریکا و اروپا سبب افزایش قیمت در ایران نیز می شود .
از آغاز سال جدید در ایران تورم بیشتر از قبل وارد زندگی مردم شد .در مورد نرخ واقعی تورم در ایران اختلاف نظرهای زیادی میان کارشناسان وجود دارد . بانک مرکزی ایران تورم در ماه فروردین سال 1387 هجری شمسی را برابر با 21 درصد اعلام کرد در حالیکه برخی دیگر از کارشناسان اذعان داشتند با سیاستهای کارآمد اقتصادی دولت تورمی که می توانست 39درصد باشد به کمتر از 28 درصد رسید. ولی آیا تورم 28 یا 21 درصدی ایران با تورم در کشورهای دیگر جهان قابل مقایسه است یا خیر؟
تورم چیست؟
تورم یکی از مفاهیم کاملا آشنا برای مردم است. امروزه می توان مشکل تورم را نه مشکل اقتصادی یک یا چند کشور خاص که مشکل تمامی کشورهای جهان دانست. طبق آمارهای موجود درروزهای اخیر نرخ تورم در اروپا به بالاترین سطح طی یک دهه اخیر رسیده است و کشورهای آسیایی بزرگ از قبیل چین و هند که سالهای قبل را تنها و تنها با رشد و توسعه اقتصادی و به دور از تورم مشکل زا گذرانده بودند هم اکنون با همین مشکل مواجه هستند.
مشکل تورم در کشورهای آسیایی و افریقایی بیشتر از دیگر کشورها آسیب رسان است زیرا مردم این کشورها از استاندارد زندگی پایین تری برخوردار هستند به همین دلیل تورم بیشتر از اروپا و امریکا روی زندگی آنها تاثیر مخرب بجای می گذارد.
|
نرخ تورم(درصد) |
2003 |
2004 |
2005 |
2006 |
2007 |
2008 | |||||
|
تورم در کشورهای پیشرفته |
1.7 |
2 |
2 |
2.1 |
1.9 |
1.6 | |||||
|
تورم در امریکا |
2.1 |
2.9 |
3.2 |
3.2 |
2.6 |
2.5 | |||||
|
تورم در اتحادیه اروپا |
2.2 |
2 |
1.9 |
1.9 |
2.5 |
3.5 | |||||
|
تورم در ژاپن |
1.6- |
1.1- |
1.3- |
0.9- |
0.6- |
0.1 | |||||
|
تورم در کشورهای در حال توسعه |
5.7 |
5.4 |
5.2 |
5.1 |
5.9 |
7 | |||||
|
تورم در قاره اسیا |
2.5 |
4.1 |
3.6 |
4 |
5.3 |
7 | |||||
|
تورم در اروپای شرقی و مرکزی |
9.2 |
6.1 |
4.9 |
5 |
5.1 |
5.5 | |||||
تورم در امریکا
تورم به معنای افزایش قیمت اسمی کالاها نسبت به دوره های مشخص گذشته است . هم اکنون این مشکل برای تمامی کشورهای جهان وجود دارد. طبق آمارهای موجود از اواسط سال گذشته میلادی روند افزایش نرخ تورم در کشورهای مختلف جهان افزایش یافت که بسیاری این مساله را به افزایش قیمت نفت در بازارهای بین المللی نسبت دادند.
برخی از تحلیلگران بحرانهای اقتصادی امریکا و احتمال رکود اقتصاد این کشور به رکود را عامل افزایش تورم در جهان دانستند و اعلام کردند که سیاستهای بانکی امریکا مبنی بر کاهش نرخ بهره بانکی برای ممانعت از رکود اقتصاد باعث تشدید تورم در این کشور و به دنبال آن در دیگر نقاط جهان شد.
با وجود اینکه نمی توان افزایش قیمت نفت را در ایجاد تورم کنونی بی تاثیر دانست ولی بدون تردید باید دلیل افزایش قیمت نفت را هم در شرایط اقتصادی دنیا جستجو کرد زیرا تحلیل گران بازارهای نفتی بر این مساله که عرضه و تقاضای این منبع انرژی در جهان متناسب با یکدیگر است تاکید دارند. رشد قیمت نفت که به دلیل تنهشای ژیوپولتیکی ایجاد شد موجب ارتقای هزینه تولید بسیاری از صنایع شد و زمینه افزایش قیمت را فراهم اورد.
ولی موقعی این مشکل بزرگتر شد که بحران اقتصادی امریکا، تنزل ارزش دلار در برابر دیگر واحدهای پول جهانی، رکود بازار مسکن و ضعف نظام بانکی بین المللی نیز بر بازار تاثیر گذاشت و سیر رشد قیمتها را تشدید کرد . در این میان سیاست کاهش نرخ بهره بانکی امریکا برای ممانعت از رکود اقتصاد این کشور را نیز نمی توان نادیده گرفت زیرا این مساله سبب تشدید نرخ رشد تورم می شود که بدون تردید سران این مرکز به آن واقف هستند.
در زیر جدول ارایه شده توسط سایت inflation data را می بینید که تغییرات نرخ تورم در امریکا در سالهای اخیر را نشان می دهد. در زیر درصد رشد تورم اعلام شده است.
تورم در نیمه اول سال در امریکا
|
ژوین |
می |
اوریل |
مارس |
فوریه |
ژانویه |
سال |
|
- |
- |
- |
3.98 |
4.03 |
4.28 |
2008 |
|
2.69 |
2.69 |
2.57 |
2.78 |
2.42 |
2.08 |
2007 |
|
4.32 |
4.17 |
3.55 |
3.36 |
3.60 |
3.99 |
2006 |
|
2.53 |
2.80 |
3.51 |
3.15 |
3.01 |
2.97 |
2005 |
|
3.27 |
3.05 |
2.29 |
1.74 |
1.69 |
1.93 |
2004 |
|
2.11 |
2.06 |
2.22 |
3.02 |
2.98 |
2.60 |
2003 |
|
1.07 |
1.18 |
1.64 |
1.48 |
1.14 |
1.14 |
2002 |
|
3.25 |
3.62 |
3.27 |
2.92 |
3.53 |
3.73 |
2001 |
|
3.73 |
3.19 |
3.07 |
3.76 |
3.22 |
2.74 |
2000 |
تورم در نیمه دوم سال در امریکا
|
میانگین سالانه |
دسامبر |
نوامبر |
اکتبر |
سپتامبر |
اوت |
سال |
|
- |
- |
- |
- |
- |
